Tản mạn sau HỘI THI HÙNG BIỆN CHÀO MỪNG 75 NĂM DANH XƯNG GIA ĐÌNH PHẬT TỬ VIẾT NAM: TIẾNG NÓI CỦA GIA ĐÌNH PHẬT TỬ TRONG THỜI ĐẠI MỚI “75 NĂM SEN TRẮNG NGÁT HƯƠNG” ( Tâm Thường Trần Khanh – GĐPT tỉnh Quảng Ngãi)

Trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 75 năm danh xưng GĐPT Việt Nam, tại Tổ đình Từ Đàm, TP Huế – nơi được xem là một trong những cái nôi quan trọng của Gia đình Phật tử Việt Nam – một hoạt động mang đậm dấu ấn trí tuệ, sáng tạo và tinh thần tuổi trẻ đã được Ban Tổ chức đưa vào chương trình hoạt động đó là Hội thi Hùng biện.

Hội thi diễn ra trong hai buổi chiều ngày 7 và 8 tháng 8 năm 2026, với sự tham dự của hơn 1.000 Huynh trưởng, Đoàn sinh và đại biểu GĐPT đến từ các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Không chỉ là một cuộc thi về khả năng diễn đạt, Hội thi Hùng biện còn là một diễn đàn để người áo Lam được nói lên suy nghĩ, trình bày nhận thức, trao đổi quan điểm và cùng nhau suy tư về con đường của GĐPT Việt Nam trong thời đại mới. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên Hội thi Hùng biện được tổ chức ở quy mô toàn quốc, tạo nên một không gian giao lưu trí tuệ giữa các đơn vị GĐPT trong cả nước.

Hội thi Với hai phương châm xuyên suốt: Vòng loại: “Sức mạnh đồng hành” Vòng chung kết: “Lục hòa tranh biện” Hai phương châm tuy khác nhau nhưng cùng hướng đến một tinh thần: cùng học hỏi, cùng suy tư, cùng trao đổi và cùng trưởng thành trong tình Lam.

MỘT DIỄN ĐÀN ĐỂ NGƯỜI ÁO LAM ĐƯỢC NÓI VÀ ĐƯỢC LẮNG NGHE

Hội thi được tổ chức nhằm tạo môi trường để Huynh trưởng các đơn vị GĐPT trong toàn quốc có dịp giao lưu, học hỏi, ôn tập kiến thức và phát huy tính sáng tạo trong tu học, sinh hoạt. Qua đó, hội thi góp phần vun bồi tinh thần, ôn lại truyền thống vẻ vang của 75 năm danh xưng GĐPT Việt Nam; đồng thời tạo một sân chơi lành mạnh để Huynh trưởng rèn luyện tư duy, kỹ năng trình bày, khả năng diễn đạt và ứng xử trước những vấn đề đặt ra. Quan trọng hơn cả là thắt chặt tình Lam trong tinh thần Lục hòa. Bởi vậy, hùng biện ở đây không đơn thuần là nói hay, nói giỏi hay giành chiến thắng. Đó còn là khả năng suy nghĩ có chiều sâu, biết lắng nghe, biết tôn trọng sự khác biệt và biết bảo vệ một quan điểm bằng lý lẽ, sự hiểu biết và tinh thần trách nhiệm.

Trong bối cảnh xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo, việc đặt ra những vấn đề mới để người áo Lam cùng suy tư là một hướng đi đầy ý nghĩa. Hội thi vì thế không chỉ nhìn về quá khứ 75 năm, mà còn đặt ra câu hỏi cho chặng đường phía trước: GĐPT Việt Nam sẽ đi như thế nào trong 75 năm tiếp theo?

VÒNG LOẠI – NHÌN THẲNG VÀO NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA THỜI ĐẠI

Tại vòng loại, 8 đội tuyển đến từ GĐPT Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, TP Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và TP Cần Thơ lần lượt thể hiện khả năng hùng biện qua bốn chủ đề.

“GĐPT Việt Nam trước làn sóng số”

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong đời sống con người. Trước làn sóng ấy, GĐPT cần làm gì để thích ứng? Làm thế nào để đổi mới phương thức giáo dục, tu học và truyền thông, đồng thời vẫn giữ vững nền tảng Phật pháp và bản sắc truyền thống? Đây không phải là câu chuyện lựa chọn giữa truyền thống và hiện đại, mà là bài toán làm thế nào để những giá trị tốt đẹp của GĐPT có thể bước vào không gian số một cách chủ động, có trách nhiệm và có định hướng.

“Người Huynh trưởng GĐPT Việt Nam giữa mê lộ truyền thông”

Trong thời đại thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, người Huynh trưởng đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Làm thế nào để giữ được chánh kiến trước những luồng thông tin đa chiều? Làm thế nào để có chánh ngữ trong giao tiếp trên môi trường mạng? Và làm thế nào để người Huynh trưởng trở thành một điểm tựa định hướng tích cực cho Đoàn sinh thay vì bị cuốn theo dòng chảy hỗn độn của truyền thông? Chủ đề đã đặt ra yêu cầu về bản lĩnh, trách nhiệm và văn hóa truyền thông của người Huynh trưởng trong thời đại mới.

“Những tấm gương sáng trong quá trình 75 năm hình thành và phát triển”

Từ hiện tại trở về quá khứ, chủ đề đưa người dự thi bước vào hành trình nhìn lại 75 năm hình thành và phát triển của GĐPT Việt Nam. Đó là hành trình được xây dựng bằng công sức, trí tuệ, lòng nhiệt thành, sự hy sinh, mồ hôi nước mắt và sự kiên trung của biết bao thế hệ. Qua những tấm gương Huynh trưởng, đoàn sinh tiền bối hữu công tiêu biểu, người dự thi không chỉ tìm hiểu lịch sử mà còn có dịp nhắc nhớ những giá trị đã làm nên sức sống của GĐPT. Bởi mỗi thế hệ hôm nay đều đang đứng trên một nền móng được vun bồi bằng biết bao công sức và hy sinh của những lớp người đi trước.

“GĐPT – Mái nhà nuôi lớn tâm hồn tuổi trẻ”

Đây là chủ đề gần gũi với bản chất và sứ mệnh giáo dục của GĐPT. Giữa một xã hội nhiều biến động, GĐPT vẫn là một môi trường đặc biệt, nơi tuổi trẻ được học Phật pháp, rèn luyện nhân cách, sống trong tình thương yêu và trưởng thành trong tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Bốn chủ đề của vòng loại tưởng như khác nhau, nhưng cùng quy tụ về một câu hỏi lớn: GĐPT Việt Nam sẽ đi như thế nào trong 75 năm tiếp theo? Trở về với truyền thống để hiểu mình. Nhìn thẳng vào hiện tại để không bị bỏ lại phía sau. Và hướng đến tương lai bằng trí tuệ, bản lĩnh, nhưng không đánh mất căn tính của người áo Lam GĐPT.

VÒNG CHUNG KẾT – TRÌNH BÀY, ĐỐI THOẠI VÀ GIẢI BIỆN

Nếu vòng loại là hành trình để các đội tuyển nhận diện và trình bày những vấn đề thiết thực của GĐPT trong đời sống hiện đại, thì vòng chung kết thực sự trở thành một cuộc đối thoại trí tuệ đầy sôi nổi, hào hứng và hấp dẫn. Bốn đội tuyển xuất sắc vượt qua vòng loại bước vào vòng chung kết với bốn chủ đề có chiều sâu:

Sứ mệnh của GĐPT đối với dân tộc và đạo pháp;
75 năm GĐPT – Truyền thống và thách thức trong thời đại mới;
75 năm GĐPT Việt Nam – Ngọn đèn Chánh pháp giữa dòng đời;
Tuổi trẻ GĐPT trước vận hội mới của dân tộc và đạo pháp;

Điểm đặc biệt của vòng chung kết là bốn chủ đề được mỗi đội lần lượt bốc thăm để nhận chủ đề của mình. Chính yếu tố bất ngờ ấy đã làm tăng tính thử thách của vòng thi. Người dự thi không chỉ cần có kiến thức mà còn phải có khả năng tư duy nhanh, hệ thống hóa vấn đề và ứng biến linh hoạt trước một chủ đề được đặt ra ngay tại hội thi. Ở mỗi lượt thi, một thí sinh đại diện cho đội sẽ trực tiếp trình bày nội dung, thể hiện nhận thức, quan điểm, lập luận và những suy tư của mình về vấn đề được đặt ra. Nhưng phần trình bày chưa phải là kết thúc. Sau đó, ba đội còn lại lần lượt đặt câu hỏi cho đội đang thi. Câu hỏi có thể nhằm làm rõ một luận điểm, bổ sung một góc nhìn hoặc đặt ra một vấn đề sâu hơn để đội thuyết trình tiếp tục suy nghĩ và trao đổi. Và đây cũng chính là lúc không khí hội thi trở nên đặc biệt sôi nổi.

Trước những câu hỏi có khi rất trực diện và bất ngờ, đội thuyết trình phải trực tiếp giải biện, bảo vệ và làm sáng tỏ quan điểm của mình. Có những câu hỏi bất ngờ. Có những vấn đề được đào sâu. Có những góc nhìn khác nhau được đưa ra. Và cũng có những phút giải biện đầy hào hứng, tạo nên một không khí thi đua trí tuệ nhưng vẫn giữ được sự thân tình, đoàn kết và tinh thần Lục hòa của những người cùng mang sắc áo Lam GĐPT.

Hình thức: “Bốc thăm chủ đề – trình bày – ba đội đặt câu hỏi – đội thuyết trình giải biện” đã làm cho vòng chung kết trở thành một cuộc đối thoại trực tiếp, không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn thử thách bản lĩnh, tư duy, khả năng phản biện và nghệ thuật ứng xử của thí sinh. Qua từng lượt thi, sự trưởng thành của các thí sinh được thể hiện ngày càng rõ nét. Đó là khả năng trình bày vấn đề có hệ thống; biết lắng nghe câu hỏi; biết suy nghĩ trước những góc nhìn khác biệt; và quan trọng hơn, biết bảo vệ quan điểm của mình bằng những lập luận phù hợp, trên tinh thần tôn trọng người đối thoại. Không khí hội thi liên tục được đẩy lên cao. Những tràng pháo tay, những tiếng cổ vũ của các đoàn đại biểu và cổ động viên hòa cùng sự tập trung của thí sinh đã tạo nên một không gian thi đua trí tuệ rất riêng, rất đẹp và đậm sắc Lam.

“LỤC HÒA TRANH BIỆN” – TRANH BIỆN NHƯNG KHÔNG ĐỐI KHÁNG

Có lẽ điểm đẹp nhất của vòng chung kết không nằm ở sự gay cấn của những câu hỏi hay khả năng ứng biến của thí sinh, mà nằm ở tinh thần Lục hòa được thể hiện trong chính quá trình tranh biện. Tranh biện để làm sáng tỏ vấn đề, chứ không phải để thắng người đối diện. Đặt câu hỏi để cùng tìm kiếm một cách nhìn sâu sắc hơn, chứ không phải để làm khó nhau. Bảo vệ quan điểm nhưng vẫn biết lắng nghe. Có chánh kiến nhưng không cực đoan. Khác biệt trong suy nghĩ nhưng không khác biệt trong tình Lam. Đó chính là ý nghĩa đẹp đẽ của phương châm:

“LỤC HÒA TRANH BIỆN”

Bởi trong tinh thần Phật giáo, Lục hòa không làm mất đi sự khác biệt; ngược lại, Lục hòa giúp con người biết tôn trọng, lắng nghe và cùng nhau đi đến sự hiểu biết. Vì vậy, cuộc tranh biện tại hội thi không tạo nên khoảng cách giữa các đội mà ngược lại, đã tạo thêm những nhịp cầu kết nối. Sau mỗi câu hỏi, mỗi phần trình bày và mỗi lượt giải biện, những người áo Lam lại hiểu nhau hơn, học hỏi nhau nhiều hơn. Và đó cũng là lúc hội thi vượt ra ngoài khuôn khổ của một cuộc thi để trở thành một sinh hoạt trí tuệ của đại gia đình áo Lam GĐPT Việt Nam.

NHỮNG NGƯỜI THẮNG CUỘC VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ CÒN Ở LẠI

Sau hai vòng thi nghiêm túc, sôi nổi và hào hứng, Ban Giám khảo đã làm việc với tinh thần Lục hòa, công tâm và khách quan để đánh giá, lựa chọn và xếp hạng các đội tuyển, với kết quả:

Giải Nhất: Gia đình Phật tử thành phố Huế.
Giải Nhì: Gia đình Phật tử thành phố Hồ Chí Minh.
Đồng giải Ba: Gia đình Phật tử tỉnh Quảng Ngãi và GĐPT tỉnh Gia Lai.
Giải Khuyến khích: GĐPT Quảng Trị, Đắk Lắk, Đồng Nai và Cần Thơ.
04 giải thưởng khuyến tấn dành cho cổ động viên xuất sắc: Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi và Gia Lai.

Những giải thưởng là sự ghi nhận xứng đáng cho nỗ lực của các đội tuyển và cổ động viên. Nhưng có lẽ, giải thưởng không phải là đích đến cuối cùng của Hội thi. Bởi sau hội thi, mỗi thí sinh đã có thêm một lần học hỏi; mỗi đội tuyển có thêm những người bạn; mỗi cổ động viên có thêm một niềm vui; và quan trọng hơn, GĐPT Việt Nam có thêm một hoạt động góp phần khơi dậy tinh thần tư duy, sáng tạo và trách nhiệm của thế hệ áo Lam trước thời đại mới.

TỪ “TỔ ĐÌNH TỪ ĐÀM QUÊ HƯƠNG TÔI!” – NHÌN VỀ 75 NĂM PHÍA TRƯỚC

Có một ý nghĩa đặc biệt khi Hội thi Hùng biện được tổ chức tại Tổ đình Từ Đàm. Từ một chốn địa linh gắn với những dấu mốc quan trọng của Phật giáo Việt Nam và tổ chức GĐPT, những người áo Lam của hôm nay trở về “Đất Tổ” để cùng nhìn lại hành trình 75 năm của mình. Nhưng trở về không phải chỉ để hoài niệm. Trở về để hiểu hơn những gì thế hệ đi trước đã làm. Trở về để nhận diện những giá trị cần gìn giữ. Và trở về để tự hỏi mình phải làm gì cho chặng đường phía trước.

Nếu 75 năm qua là hành trình của sự hình thành, gìn giữ và tiếp nối, thì 75 năm sắp tới sẽ đòi hỏi GĐPT một tinh thần mới: vững vàng hơn về lý tưởng, chủ động hơn trước thời đại và sáng tạo hơn trong phương thức giáo dục tuổi trẻ.

Trong hành trình ấy, người áo Lam không thể đứng ngoài những chuyển biến của xã hội. Nhưng cũng không thể vì chạy theo cái mới mà đánh mất cội nguồn. GĐPT cần bước vào thời đại bằng tâm thế của người biết mình là ai, biết mình đi về đâu và biết giá trị nào không thể đánh mất. Đó chính là bài học được gợi mở từ Hội thi Hùng biện.

MỘT DẤU ẤN ĐẸP TRONG HÀNH TRÌNH 75 NĂM

Hội thi Hùng biện khép lại, nhưng những câu hỏi mà hội thi đặt ra vẫn còn đó. GĐPT sẽ ứng xử như thế nào trước làn sóng số? Người Huynh trưởng phải làm gì trước mê lộ truyền thông? Làm thế nào để truyền thống 75 năm tiếp tục được trao truyền cho thế hệ mai sau? Làm thế nào để GĐPT vẫn là mái nhà nuôi lớn tâm hồn tuổi trẻ trong một xã hội không ngừng biến đổi? Và rộng hơn: Sứ mệnh của GĐPT Việt Nam trong tương lai sẽ được tiếp nối như thế nào? Không ai có thể trả lời đầy đủ những câu hỏi ấy chỉ trong một hội thi. Nhưng điều đáng quý là GĐPT đã tạo ra một không gian để những câu hỏi ấy được đặt ra. Thế hệ trẻ áo Lam được nói. Được suy nghĩ. Được chất vấn. Được lắng nghe. Được bảo vệ quan điểm. Và được học hỏi từ nhau. Đó là một dấu hiệu đáng mừng của một tổ chức biết nhìn về tương lai mà không được quên nguồn cội.

Hội thi Hùng biện tại Tổ đình Từ Đàm vì thế không chỉ là một hoạt động trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 75 năm danh xưng Gia đình Phật tử Việt Nam. Đó còn là một thông điệp đẹp gửi đến thế hệ hôm nay: Muốn đi xa, phải biết mình từ đâu đến. Muốn bước vào tương lai, phải biết mình cần gìn giữ điều gì. Và muốn đồng hành cùng thời đại, người áo Lam phải có trí tuệ để thích ứng nhưng cũng cần có bản lĩnh để không đánh mất chính mình.

Sau 75 năm, Sen trắng vẫn ngát hương. Hương của truyền thống. Hương của tình Lam. Hương của kho tàng giáo lý Phật Đà vi diệu. Và hương của những thế hệ đang tiếp nối nhau gìn giữ một lý tưởng giáo dục thanh thiếu niên trong ánh sáng Chánh pháp. Từ Tổ đình Từ Đàm – nơi lưu dấu bao thế hệ – những tiếng nói của hôm nay đã vang lên. Không phải để khẳng định ai đúng, ai sai. Mà để cùng nhau suy nghĩ: Làm thế nào để ngọn đèn GĐPT tiếp tục được trao truyền, tiếp tục tỏa sáng và tiếp tục soi đường cho tuổi trẻ Việt Nam trong những chặng đường phía trước? Đó có lẽ mới chính là giải thưởng lớn nhất mà Hội thi Hùng biện đã trao tặng cho tất cả những người tham dự.

75 NĂM – SEN TRẮNG NGÁT HƯƠNG.

Một danh xưng – một hành trình – một niềm tin tiếp nối.